Trong các thức quà sáng của người Hà Nội, Xôi xéo là món ăn mang một vẻ đẹp và hương vị vô cùng đặc trưng. Gói xôi xéo nóng hổi bọc trong lá sen hay lá chuối, tỏa ra hương thơm nồng nàn của nếp mới đồ chín vàng óng dẻo quánh, từng lát đậu xanh mịn màng bùi ngậy được thái mỏng như tơ, rưới thêm mỡ hành béo ngậy và hành phi vàng giòn rùm rụp là hình ảnh đi sâu vào tâm trí của biết bao thế hệ.
Để nấu xôi xéo ngon chuẩn vị Hà Nội xưa đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn: từ nhuộm màu nếp vàng óng tự nhiên, đồ đậu xanh nhuyễn nắm chặt, cho đến phi hành giòn tan. Hãy cùng Ăn Gì Nhỉ học ngay cách làm xôi xéo dẻo bùi chuẩn vị từ An nhé!
⏱ ~40 phút👥 4 ngườiVừa tay#sáng#Hà Nội#nóng
Nguyên liệu
Gạo nếp cái hoa vàng: 400g (nếp cái hoa vàng hạt tròn mẩy, dẻo thơm ngon nhất).
Hạt dành dành (quả dành dành): 4-5 quả (để lấy nước màu vàng tự nhiên nhuộm gạo, không dùng phẩm màu hóa học).
Hành khô (hành tím): 150g (để phi lấy hành phi và mỡ hành).
Nước cốt dừa: 2 muỗng canh (giúp xôi dẻo bóng).
Mỡ heo: 100g (dùng mỡ heo phi hành rưới xôi sẽ béo thơm đúng điệu xưa).
Gia vị: Muối hạt, chút đường cát.
Ăn kèm: Chà bông (ruốc thịt) hoặc chả lụa.
Cách nấu
Bước 1: Ngâm gạo nếp nhuộm màu dành dành tự nhiên
Quả dành dành đập dập, ngâm vào 1 bát nước ấm khoảng 15 phút rồi bóp nát cho ra màu nước vàng tươi như màu nắng. Lọc bỏ hạt lấy nước màu.
Gạo nếp vo sạch. Đổ nước màu dành dành vào chậu nước ngâm nếp sao cho nước ngập mặt nếp. Ngâm gạo nếp trong ít nhất 6 - 8 tiếng (hoặc qua đêm) để gạo ngấm nước mềm mại và lên màu vàng tươi óng ả. Sau khi ngâm, đổ nếp ra rổ xả nhẹ nước sạch, trộn với 1/2 muỗng cafe muối hạt để ráo.
Bước 2: Đồ đậu xanh và nắm bánh đậu
Đậu xanh ngâm nước ấm 3-4 tiếng cho nở mềm. Vo sạch, trộn với 1/4 muỗng cafe muối.
Cho đậu xanh vào xửng hấp (hoặc nồi cơm điện hấp chín). Khi đậu xanh chín chín mềm bở tơi, bạn trút ngay ra tô lớn khi đậu còn nóng hổi, dùng thìa gỗ hoặc chày giã nhuyễn mịn hoàn toàn.
Mẹo nắm đậu: Ngay khi đậu xanh giã nhuyễn còn nóng ấm, bạn dùng tay nắm thật chặt đậu xanh thành một quả cầu tròn, to bằng quả cam, nén thật chặt tay để đậu không bị tơi tả hay vỡ vụn khi dùng dao thái lát mỏng rải lên xôi.
Bước 3: Phi hành giòn rùm rụp
Hành tím bóc vỏ, thái lát mỏng vừa phải, đều tay. Rải hành ra mâm phơi gió khoảng 30 phút cho hành hơi héo mặt (giúp hành giòn nhanh và không bị ỉu).
Thắng mỡ heo lấy nước mỡ. Cho mỡ heo vào chảo đun nóng, trút hành tím vào phi ở lửa nhỏ vừa. Đảo đều tay liên tục đến khi hành bắt đầu chuyển sang màu vàng nhạt thì lập tức tắt bếp ngay và vớt hành ra đĩa có lót giấy thấm dầu.
Lưu ý: Hành sau khi vớt ra vẫn tiếp tục chín do nhiệt độ tích tụ, nếu bạn đợi hành vàng sậm mới vớt thì hành sẽ bị cháy đắng.
Bước 4: Đồ xôi dẻo quánh (Hai lần lửa)
Cho gạo nếp vào chõ đồ xôi. Đồ lần 1 ở lửa vừa trong khoảng 30 phút tính từ khi nước sôi phun hơi lên mạnh.
Khi xôi chín dẻo đầu tiên, rưới 2 muỗng nước cốt dừa và 2 muỗng canh nước mỡ heo phi hành vào đảo đều. Đồ thêm 10 phút cho hạt nếp căng bóng dẻo quánh béo ngậy.
Mẹo giòn dẻo: Nếu muốn xôi ngon đỉnh cao như ngoài hàng, bạn đồ lần 1 xong xới xôi ra đĩa để nguội hẳn. Trước khi ăn khoảng 20 phút, cho xôi vào đồ lần 2 trong 10 phút, hạt xôi sẽ dẻo dính mướt mải suốt cả ngày.
Bước 5: Bày biện và thưởng thức xôi xéo
Xới xôi nóng hổi vàng óng ra đĩa.
Dùng dao thật sắc thái mỏng từng lát đậu xanh mịn màng từ quả nắm đậu rải đều trực tiếp bao phủ lên bề mặt xôi.
Rưới 1-2 muỗng mỡ hành heo phi nóng, rắc hành phi vàng giòn rụm lên trên cùng. Bạn có thể thêm ruốc thịt hoặc lát chả lụa ăn kèm.
Bí quyết nấu ngon của An
Nhuộm nếp bằng quả dành dành: Quả dành dành là thảo mộc tự nhiên lành tính giúp nếp lên màu vàng tươi óng ả cực kỳ bắt mắt và có mùi thơm nhẹ dễ chịu, tuyệt đối không dùng bột nghệ để nhuộm nếp nấu xôi xéo vì nghệ sẽ làm xôi bị hăng đắng ngắt mất vị nếp thơm.
Mỡ heo thắng phi hành: Xôi xéo bắt buộc phải dùng mỡ heo phi hành mới béo ngậy dậy mùi thơm đặc trưng, dùng dầu thực vật rưới xôi sẽ bị khô, nhạt nhẽo và nhanh bị chảy mỡ.
Câu hỏi thường gặp
Tôi nấu xôi xéo bằng nồi cơm điện trực tiếp có được không?
Bạn có thể nấu được. Sau khi ngâm nếp nhuộm màu vàng dành dành, bạn cho nếp vào nồi cơm điện, đổ lượng nước cốt dừa và nước lọc rất ít (chỉ xâm xấp mặt nếp dưới 2mm) bấm nút Cook nấu chín cơm thường. Khi nồi chuyển sang giữ ấm (Warm), rưới mỡ heo đảo đều rồi bấm Cook thêm một lần nữa là xôi dẻo ngon.
Tại sao nắm đậu xanh của tôi bị bở tơi, không thái lát mỏng được?
Hiện tượng này do bạn để đậu xanh nguội hẳn mới giã và nắm. Đậu xanh bắt buộc phải giã nhuyễn và nắm chặt tay ngay lúc vừa mới đồ chín nóng hổi khói nghi ngút, hơi ấm nóng giúp các tinh bột đậu kết dính chặt chẽ tạo khối dẻo mịn. [Tìm thực đơn các món xôi sáng ngon khác trên Ăn Gì Nhỉ] (https://anginhi.com/)